‘Kansbewust’ wil gokkende jongeren helpen zonder belerend te zijn

Meer dan acht procent van jongeren vertoont risicovol tot problematisch gokgedrag. Vooral sportweddenschappen en online casino’s zijn populair. Communicatie-studenten Efe en Alain zagen het gokgedrag van twee vrienden verergeren. Ze besloten er onderzoek naar te doen om met passende oplossingen te komen.

Gokken op voetbalwedstrijden

Studenten Efe Özen en Alain Dinnissen maken deel uit van een vriendengroep. Net als zij zijn hun vrienden gek van sport, met name van voetbal. Een van de vrienden wees de groep op de mogelijkheid om te gokken op sportwedstrijden. Er is van alles mogelijk. Niet alleen gokken op de einduitslag van een wedstrijd in de eredivisie, maar bijvoorbeeld ook of bij een wedstrijd in de Engelse Premier League beide teams in de eerste helft scoren.

De rush van het winnen

De vrienden raken enthousiast. Het gevaar van verslaving of financiële problemen zien ze niet. Het gaat om weddenschappen van 2 tot 5 euro. Maar waar de meeste vrienden het na een paar keer gokken wel genoeg vinden, gaat een van hen verder. Of het nu gaat om de rush van het winnen, of omdat hij het verloren geld wil proberen terug te winnen, het speelt een steeds grotere rol spelen in zijn leven.

Confronterend gesprek

Waar het eerst om het voetbal gaat, gaat het er bij Jip alleen nog om of hij zijn weddenschap wint. In eerste instantie hebben zijn vrienden het niet in de gaten, maar steeds vaker als ze uitgaan en met elkaar in een bar staan te kletsen, is hun vriend met zijn telefoon bezig. Wat blijkt? Hij is aan het gokken. “In het begin zeg je daar niks van. Maar op een gegeven moment merk je dat zijn gedrag verandert en ga je je zorgen maken. Die zorgen spreek je uit, waarna er gesprekken volgen die niet leuk zijn, confronterend. Maar wel nodig.”

Crukregister

Een andere HAN-student die Efe en Alain wel kennen maar met wie ze minder vaak contact hebben, blijkt ook gokverslaafd. Efe en Alain merkten niets aan hem. Een schoolvoorbeeld dat gokverslaving een verborgen verslaving is. Jip vertelt hun eerlijk dat hij een gokprobleem heeft, en hij besluit een belangrijke stap te nemen. Hij schrijft zich in bij “Cruks”. De website cruksregister.nl zorgt ervoor dat je niet meer kunt gokken bij legale Nederlandse aanbieders, zowel online als in speelhallen of casino’s. Voor wie zich inschrijft bij het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen, geldt een gokstop van minimaal zes maanden.

In een onlangs gepubliceerde video van SAM vertelt Jip het eerlijke verhaal over zijn gokverslaving.

Module “The Community”

Al vóór de verhalen van Jip en hun andere vriend beseffen Efe en Alain dat gokken veel jonge mensen in de problemen brengt en zal brengen. Ze willen iets doen om jongeren te helpen die in dezelfde problemen komen als hun vrienden en combineren dit met een project voor hun opleiding. Voor hun module “The Community” doen ze onderzoek naar de problematiek rond gokken door jongvolwassenen (18 tot 24 jaar).

Trimbos

Met name het Trimbos-instituut heeft veel informatie over verslavingen, ook over gokken, aldus Efe. Wat blijkt: Volgens recente cijfers van het Trimbos-instituut gokken in Nederland ruim 1,8 miljoen mensen, waarbij jongvolwassenen (18–24 jaar) de grootste groep vormen binnen het online segment. Van deze groep vertoont 8,2% risicovol of problematisch gokgedrag, een percentage dat aanzienlijk hoger ligt dan bij andere leeftijdsgroepen. “Vooral sportweddenschappen en online casino’s blijken populair onder studenten”, zegt Efe. “Dit maakt duidelijk dat onze primaire doelgroep omvangrijk is en zich bovendien in een kwetsbare positie bevindt.”

Verliezen worden gebagatelliseerd

Volgens Trimbos zijn sociale druk, prestatiedruk en financiële stress belangrijke risicofactoren. Ook blijkt dat jongvolwassenen vaak de risico’s van het gokken onderschatten. En ze overschatten hun controle over gokken. Verliezen worden gebagatelliseerd, terwijl de drempel om door te spelen kleiner wordt.

FOMO

De gevolgen van de gokverslaving zijn groot, zegt Efe. “Opeens heb je geen geld meer om naar dat festival te gaan, waar je vrienden heen gaan. Of je hebt het geld dat je hebt gespaard om op vakantie te gaan, vergokt. Deze acties zorgen voor schaamte, verdriet en boosheid. Als je er niet over praat, kan het slecht met je aflopen”, zegt Efe. Het cijfer van zelfdoding onder gokverslaafden is volgens hem hoger dan bij elke andere verslaving.

Belerende campagnes werken niet

Het belang van goede campagnes om aandacht aan dit probleem te geven, is groot. Maar belerende campagnes blijken volgens Efe weinig effectief: “Jongeren voelen zich daar niet in aangesproken. Peer-to-peer campagnes die aansluiten bij hun leefwereld en humor gebruiken, werken beter”, aldus de Communicatie-student.

Kansbewust op social media

De studenten willen hun kennis over het gokken bekend maken onder hun leeftijdsgenoten. Ze besluiten om een naam te bedenken die de lading dekt – “Kansbewust” – en delen hun informatie en ervaringen via Instagram en TikTok.

Met mate

“Met Kansbewust willen wij jongeren helpen hun eigen grenzen te herkennen en deze bespreekbaar maken in hun omgeving”, zegt Efe. “Maar we willen niet belerend zijn. We zeggen niet dat je volledig moet stoppen met gokken, maar dat je het met mate doet, zodat je het in de hand houdt.”